2)Czy obrona własnej godności jest warta ofiary życia? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do reportażu Hanny Krall i do innych tekstów kultury. 1 answer 0 about 6 years ago Reportaż Hanny Krall pt.: „Zdążyć przed Panem Bogiem” to opowieść dokumentalna opisująca martyrologie Żydów podczas drugiej wojny światowej. Jest to książka o cierpieniu, śmierci, tragizmie. Opowiada ona o walce narodu żydowskiego o godność, o sens życia oraz ukazuje ludzką przyjaźń i braterstwo. W reportażu tym znajdziemy obraz prześladowań i planowego niszczenia narodu wybranego. Główny bohater, którym jest Marek Edelman, opowiada o masowym wywożeniu Żydów do Treblinki, gdzie następnie byli oni zagazowywani w komorach gazowych. Odprawiano ich na Umschlagplatzu w getcie warszawskim. Był on świadkiem wywożenia tych ludzi na śmierć, gdyż pracując jako goniec w szpitalu w getcie, stał codziennie przez sześć tygodni przy bramie tego placu. Ten pochód ku śmierci wyraża on słowami: „(...) ci ludzie szli spokojnie, godnie. To jest straszna rzecz, kiedy się idzie tak spokojnie na śmierć. To jest znacznie trudniejsze od strzelania.” Aby uchronić ludzi przed załadowaniem ich do wagonów pielęgniarki łamały im nogi w ambulatorium znajdującym się przy Umschlagplatz. Bliskim i rodzinie wstrzykiwały morfinę. Jedna z nich oddała przeznaczony dla siebie cyjanek obcym dzieciom, aby uratować ich od komory gazowej. Natomiast na oddziale położniczym duszono noworodki, czego świadkiem był Edelman. Widział on, jak jedna z pielęgniarek nakryła dziecko, które dopiero co przyszło na świat, poduszką, ono „pokwiliło trochę i ucichło”. Przykładem wielkiego braterstwa była postawa Korczaka, który odrzucił mu proponowaną pomoc i szansę uratowania własnego życia, aby towarzyszyć wychowanką swego sierocińca wywiezionym z getta warszawskiego. Edelman opowiada, że hitlerowcy zwabiali ludzi do wagonów obietnicą dostarczenia im chleba. Żydzi początkowo zgłaszali się dobrowolnie na śmierć za cenę trzech kilogramów chleba i jednego kilograma marmolady. Sądzili oni, że są wysyłani do pracy. Gdy do mieszkańców getta doszła wiadomość, że są przeznaczeni na zagładę, Żydzi początkowo nie chcieli wierzyć tym pogłoskom. Niemcy żądali, aby codziennie zebrano w getcie dziesięć tysięcy ludzi do transportu, to pozostali ocaleją. Obiecywali również, że rodziny policjantów żydowskich ocaleją, ale i na nich i na ich rodziny przyszła kolej. W getcie stosowano straszne głodzenie Żydów, co doprowadziło do zagłodzenia tysiące ludzi. Hitlerowcy zaczęli też wzniecać pożary w getcie. Ludzie ginęli w płomieniach. Często wyskakiwali z dziećmi z płonących mieszkań przez okna i balkony, zrzucając wcześniej materace lub miękkie rzeczy. Mieszkańcy getta zaczęli popełniać samobójstwa, czego przyczyną był głód, tragiczna sytuacja i rozpacz. Ludzie bronili się przed samotnością, chcieli być razem. Młodzi brali niekiedy pośpiesznie ślub, aby razem zginąć jako małżonkowie. Ta tragiczna sytuacja panująca w getcie warszawskim doprowadziła do narodzin ruchu oporu i powstania Żydowskiej Organizacji Bojowej (na czele z Mordechajem Anielewiczem i Markiem Edelmanem), a następnie do wybuchu powstania 19 kwietnia 1943 roku. Był to rozpaczliwy a zarazem bohaterski zryw młodych ludzi, niedoświadczonych, nieprzygotowanych i słabo uzbrojonych. Zdecydowali się chwycić za broń i walczyć z okupantem, gdyż nie mieli wyjścia. Hitlerowcy uważali się za nadludzi, a Żydom odmówili człowieczeństwa, nazwali ich podludźmi. „Wszystko, co nastąpiło (...) 19 kwietnia 1943 roku – było przecież tęsknotą za pięknym umieraniem”. Organizowały też ucieczki Żydów, którym Polacy udzielali schronienia w swoich domach. Karą za tego typu działanie była śmierć. W obliczu nieuniknionej klęski ludność żydowska zaczęła popełniać samobójstwa, gdyż nie chcieli ginąć w komorach gazowych, umierać w poniżeniu. Natomiast Edelman uważał, że należało żyć gdyż zawsze istniał jakiś procent przetrwania. Nigdy nie pomyślał o takiej śmierci, nigdy nie miał w tej sprawie wątpliwości, gdyż mówił: „Nie poświęca się życia dla symboli”. Po wojnie sensem życia dla Edelmana (jako kardiochirurga) staje się możność uratowania życia człowiekowi. Odbywa on nieustanny wyścig z Panem Bogiem, którego przedmiotem jest ludzkie życie. Największym szczęściem staje się przedłużenie istnienia człowieka („osłonięcie płomienia jego świecy przed zdmuchnięciem przez Stwórcę). Reportaż Hanny Krall jest więc obrazem martyrologii Żydów podczas II wojny światowej, prezentującym wydarzenia na Umschlagplatz oraz przebieg powstania. Przedstawione jest w nim bohaterstwo powstańców, walka o godność, liczne samobójstwa oraz straszne przeżycia i cierpienia narodu wybranego. zazbest Experienced Odpowiedzi: 276 0 people got help

"Zdążyć przed Panem Bogiem", streszczenie której to lektury opracowaliśmy, to jedno ze świadectw literackich II wojny światowej. Książka Hanny Krall ma charakter reportażu. To zapis rozmowy z Markiem Edelmanem, jednym z przywódców Żydowskiej Organizacji Bojowej, ale też jedynym ocalałym z tego kręgu. Zobacz film: "Dlaczego dziewczynki mają lepsze oceny w szkole?" spis treści 1. "Zdążyć przed Panem Bogiem" - streszczenie 2. "Zdążyć przed Panem Bogiem" - znaczenie tytułu 1. "Zdążyć przed Panem Bogiem" - streszczenie "Zdążyć przed Panem Bogiem" to swego rodzaju dokument, w którym Hanna Krall nawiązuje do tematu powstania w gettcie warszawskim. Jej dzieło to utwór wielogłosowy. Wiele do powiedzenia ma świadek wydarzeń wojennych, Marek Edelman, lekarz kardiolog. Jego wypowiedzi towarzyszy komentarz odautorski oraz materiał faktograficzny. Marek Edelman niechętnie wraca do przeszłości. Autorka musi namawiać go do mówienia, prowokować. Zadaje pytania, prosi o rozwinięcie niektórych wątków. Powstaniec w gettcie warszawskim pytany o sens działań zbrojnych w sytuacji, gdy Niemcy mieli pełną przewagę, odpowiada, że chodziło o godność. Żydzi nie chcieli poddać się bez walki. Marek Edelman wspomina swoich zbrojnych towarzyszy. Opowiada o nich, nierzadko przywołuje momenty ich śmierci. Robi to jednak w sposób rzeczowy, pozbawiony patosu. Wyraża sprzeciw wobec mitologizacji śmierci w walce. Nie godzi się na mówienie o wojnie w kontekście liczb i patetycznych słów. Chce, aby ludzie pamiętali o jednostkach. Przeczytaj również: "Zdążyć przed Panem Bogiem" to utwór, w którym na plan pierwszy wysuwa się przekonanie, że tragedię wojenną moga zrozumieć wyłącznie osoby, które były naocznymi świadkami tych wydarzeń. Zrozumienie ogromu cierpienia nie jest możliwe przez osoby z kolejnych pokoleń. One nie są naznaczone wojną. Nie widziały śmierci. Nie zaznały strachu, głodu i upokorzenia. Nie są w stanie zrozumieć, dlaczego pielęgniarka oddaje dzieciom swoją truciznę. Nie rozumieją, że w ten sposób dała im godnie umrzeć (szybko i bez bólu). Człowiek współczesny nie może wyobrazić sobie sytuacji, kiedy położna zabija noworodka tuż po narodzinach, bo nie ma sumienia dać mu żyć w wojennym koszmarze. Nie zrozumiemy, że Żydzi wsiadali do pociągu wiozącego ludzi do obozu koncentracyjnego w Treblince tylko dlatego, że na drogę dostawali chleb. Ludzie w czasie wojny musieli dokonywać trudnych wyborów. Nie mamy prawa ich oceniać w kategoriach etycznych, bo wojenna moralność rządzi się innymi prawami. Zaskakuje sposób, w jaki Marek Edelman mówi o powstaniu w gettcie. Jego wypowiedzi pozbawione są emocji. To niejako zdanie relacji, przedstawienie faktów. Z jego słów nie wybrzmiewa nienawiść do Niemców. Bez przekonania mówi tez o bohaterstwie powstańców. Przeczytaj także: Hanna Krall zestawia wojenne wspomnienia Marka Edelmana z jego aktualną biografią. Nawiązuje do jego pracy lekarza. W czasie wojny widział on śmierć wielu ludzi, po wojnie robi wszystko, by ocalić każde życie. To właśnie dlatego nie boi się podejmować ryzyka. Stosuje innowacyjne rozwiązania. Daje z siebie wszystko. I żyje na 100 proc., bo wie, że kazdy dzień może być tym ostatnim. Hanna Krall w książce "Zdążyć przed Panem Bogiem" snuje refleksje o wartości życia i śmierci. Mówi o historii, morlaności i etyce. Z jednej strony mamy do czynienia z dokumentem, z drugiej zaś utwór czyta się niczym powieść. 2. "Zdążyć przed Panem Bogiem" - znaczenie tytułu Tytuł utworu Hanny Krall można rozumieć dwojako. W czasie wojny ludzie chcieli być pierwsi. Nie czekali aż Bóg zdecyduje się odebrać im życie, bo nie chcieli ginąć cierpiąc i ulegając Niemcom. Sami odbierali sobie życie, wybierając jej moment i rodzaj. Z kolei Marek Edelman z perspektywy lekarza rozumie to inaczej: ma władzę, by nie pozwolić Panu Bogu zabrać jego pacjenta. Walczy o niego, leczy z pasją i oddaniem, by wydłużyć jego życie o dzień, miesiąc lub lata. Jest oddany swojej pracy, czuje się do niej powołany. polecamy

Test:Ocalałe, pojedyncze grupy walczących przetrwały w ruinach getta do:a) połowy lipcab) końca lipcac) początku lipcad) 10 lipcaRozwiązaniePrezes Gminy Żydowskiej – Adam Czerniakow popełnił samobójstwo:a) w styczniu 1942 rokub) w lipcu 1942 rokuc) w sierpniu 1942 rokud) w grudniu 1942 rokuRozwiązanieAnna Strońska - kolekcjonerka sztuki ludowej zbierała:a) żydowskie zdjęciab) żydowskie naczyniac) żydowskie menoryd) żydowskie figurkiRozwiązanieW utworze można wyodrębnić:a) wiele planów czasowychb) jeden plan czasowyc) trzy plany czasowed) dwa plany czasoweRozwiązanieEdelman przed wybuchem powstania w getcie pełnił funkcję:a) szpitalnego gońcab) pomocnika policjantac) pielęgniarzad) stróżaRozwiązanieIle z fragmentów książki Krall utrzymanych jest w formie dialogu?a) 2b) 3c) 8d) 5RozwiązanieWywiad z Edelmanem przeprowadzany był przez:a) trzy miesiąceb) kilka dnic) dwa tygodnied) miesiącRozwiązanieMarek Edelman po wojnie ostatecznie zamieszkał w:a) Tel Awiwieb) Lubliniec) Warszawied) ŁodziRozwiązanie„Zdążyć przed Panem Bogiem” była drukowana w 1976 roku w:a) „Polityce”b) „Literaturze na Świecie”c) „Odrze”d) „Życiu Warszawy”RozwiązanieZbigniew Lewandowski o pseudonimie „Szyna” przygotowywał młodych Żydów z getta do:a) „produkcji” materiałów wybuchowychb) wysadzenia posterunków niemieckichc) ucieczki z gettad) wywołania powstaniaRozwiązanie Teodozja Goliborska po wojnie zamieszkała w:a) Kanadzieb) Australiic) Izraelud) Nowej ZelandiiRozwiązanie„Zdążyć przed Panem Bogiem” składa się z:a) ośmiu rozdziałówb) dziesięciu częścic) czterech rozdziałówd) piętnastu częściRozwiązanieHanna Krall zbiór „Sześć odcieni bieli” poświęciła:a) sprawom rosyjskimb) sprawom żydowskimc) sprawom polskimd) sprawom niemieckimRozwiązanieHanna Krall pracowała jako korespondentka zagraniczna w ZSRR dla:a) „Pzekroju”b) „Wprost”c) „Polityki”d) „Sztandaru Młodych”Rozwiązanie„Wacław” został wykupiony przez Tosię Goliborską z Gestapo za:a) złotą menoręb) srebrną papierośnicęc) srebrną kolięd) dywan perskiRozwiązanieBubnerowa zajmowała się sprzedażą:a) kwiatówb) kopert ozdobnychc) wyrobów cukierniczychd) długopisówRozwiązanieMarkowi Edelmanowi do gustu przypadła definicja choroby, którą traktuje się jak:a) przeciwnika lekarzab) wieczną niewiadomąc) łamigłówkęd) zagadkęRozwiązanie„Zdążyć przed Panem Bogiem” nie jest książką:a) dokumentacyjnąb) reportażowąc) z elementami filozofiid) historycznąRozwiązanieW tajniki reportażu wprowadził Hannę Krall:a) Franciszek Ksawery Pruszyńskib) Ryszard Kapuścińskic) Melchior Wańkowiczd) Marian BrandysRozwiązanieDoktor Teodozja Goliborska była współautorką pracy naukowej:a) „Choroba sercowa”b) „Choroba głodowa”c) „Przeszczep serca”d) „Zawał serca”RozwiązanieKonstruktorem „sztucznego serca” był:a) inżynier Wilczkowskib) Profesor Jan Mollc) docent Zbigniew Lewandowskid) inżynier SejdakRozwiązaniePo raz pierwszy w Polsce otwarto chirurgicznie klatkę piersiową w roku:a) 1952b) 1954c) 1947d) 1966Rozwiązanie„Żegota” to:a) Organizacja Wspierania Żydówb) Żydowska Organizacja Bojowac) Żydowska Rada Ocaleniad) Rada Pomocy ŻydomRozwiązanieMetoda tzw. „wskazywania palcem” jest przejawem:a) skupiania się na losach jednego bohaterab) wskazywania konkretnych odpowiedzialnych za holocaustc) skupienia się autorki na drobnych wydarzeniach bez wspominania o tle wydarzeńd) uporczywego wracania do określonego motywu w celu podkreślenia jego ważnościRozwiązanieEdelman odbywa spotkanie ze Stroopem, zainicjowane przez prokuraturę i Komisję do Badania Zbrodni Hitlerowskich, w celu:a) ustaleniu dokładnej chronologii powstaniab) przebaczeniac) ustalenia detali topograficznychd) ustalenia jego winyRozwiązanieZa najbardziej kontrowersyjne uznano wspomnienie przez Edelmana komendanta Anielewicza, który rzekomo:a) kolaborował z Niemcamib) wydał Niemcom kryjówkę swojej siostryc) malował skrzela nieświeżych rybd) strzelał z procy do zwierzątRozwiązanieMarek Edelman był:a) ostatnim zastępcą przywódcy powstania w getcieb) ostatnim przywódcą powstania w getciec) przedostatnim przywódcą powstania w getcied) pierwszym przywódcą powstania w getcieRozwiązanieWyznaczonym terenem, na którym miało dojść do pierwszych działań bojowych, było tak zwane getto fabryki:a) odzieżyb) konserwc) butówd) szczotekRozwiązanieSposób pisania Hanny Krall można porównać do pracy:a) wiertarkib) obrabiarkic) wirówkid) maglaRozwiązanie19 kwietnia 1943 roku:a) miano wywieźć 1000 Żydów z gettab) miano rozpocząć likwidację gettac) miano aresztować Edelmanad) miano podpalić gettoRozwiązanieLuba Blum prowadziła w getcie:a) ochronkęb) ambulatoriumc) szkołę pielęgniarskąd) szkółkę dla dzieciRozwiązanieKsiążkę Hanny Krall trudno zaklasyfikować do określonego gatunku. Jest to raczej forma prozy:a) fabularnejb) biograficznejc) reportażowejd) eseistycznejRozwiązanieDialog z Markiem Edelmanem rozpoczyna autorka od przypomnienia rozmówcy jego garderoby – konkretnie swetra koloru:a) niebieskiegob) czerwonegoc) zielonegod) żółtegoRozwiązanieÓsmego maja na ulicy Miłej Anielewicz zastrzelił siebie i swoją dziewczynę Mirę. Popełniono wtedy zbiorowe samobójstwo w którym zginęło:a) ponad czterdzieści osóbb) ponad sto dwadzieścia osóbc) ponad dwadzieścia osóbd) ponad osiemdziesiąt osóbRozwiązanieNa Bubnerowej po raz pierwszy przeprowadzono operację:a) założenia bajpasówb) otwarcia klatki piersiowejc) odwrócenia krwiobiegud) przeszczepu sercaRozwiązanieNa załadunek do pociągu w getcie ludzie oczekiwali w:a) stołówceb) budynku szkolnymc) ambulatoriumd) więzieniuRozwiązanieKrystyna Krahelska pozowała do pomnika:a) Matki Polkib) Zwycięskiej Polkic) Syrenyd) NikeRozwiązanieSwoim ciałem zasłonił karabin maszynowy, by ułatwić współtowarzyszom wydostanie się z zagrożonego terenu:a) Hennoch Rusb) Zalman Frydrychc) Icchak Cukiermand) Michał KlepfiszRozwiązanieProfesor Jan Moll – w czasie II wojny światowej był chirurgiem w:a) Rzeszowieb) Lubliniec) Radomiud) KielcachRozwiązanieZa zaliczeniem książki Krall do reportażu nie przemawiają takie czynniki jak:a) dokumentalność faktówb) rozbudowanie komentarza odautorskiegoc) docieranie do osób autentycznychd) zwięzłośćRozwiązanieHanna Krall urodziła się 20 maja 1937 roku w:a) Warszawieb) Lubliniec) Łodzid) CzęstochowieRozwiązanieKobieta, która kilkanaście lat po wojnie odwiedziła Edelmana okazała się być córką Lejkina:a) zastępcy oficera żydowskiej policjib) zastępcy przywódcy powstania w gettciec) zastępcy dyrektora ambulatoium w getcied) zastępcy komendanta UmschlagplatzuRozwiązanieChory na serce alpinista i inżynier – Wilczkowski duma w szpitalu o:a) Himalajachb) tatrzańskim szczyciec) Mount Evereścied) szczycie na który nigdy już nie wejdzieRozwiązaniePartner serwisu: kontakt | polityka cookies

Zdążyć przed Panem Bogiem - Informacje wstępne Geneza utworu Tło historyczne Hitlerowcy propagowali poglądy antysemickie. Ich ideologia głosiła niższość rasy żydowskiej (oraz słowiańskiej) względem rasy aryjskiej i potrzebę eliminowania jej przedstawicieli. Po zajęciu przez wojska III Rzeszy ziem polskich rozpoczęły się prześladowania, a następnie masowa zagłada Żydów, czyli Holokaust (dotyczyło to także ludności pochodzenia cygańskiego i Polaków). Początkowo były palone mieszkania, sklepy i świątynie żydowskie. Byli oni zmuszeni do noszenia na rękach przepasek z narysowaną Gwiazdą Dawida, aby można było ich rozpoznać na ulicach. Od początku 1940 roku zaczęły w miastach powstawać getta żydowskie, czyli wydzielone, odgrodzone od pozostałych części aglomeracji dzielnice, do których przesiedlano Żydów (największe w: Warszawie, Białymstoku i Łodzi). Panowały tam fatalne warunki. Ludzie byli mordowani na ulicach, cierpieli z powodu głodu i chorób, byli wycieńczeni zarówno fizycznie, jak i psychicznie. Wiosną 1940 roku hitlerowcy otworzyli pierwszy obóz koncentracyjny i masowej zagłady na ziemiach polskich w Auschwitz (Oświęcim-Brzezinka, niedaleko Bielska-Białej), Następnie największe obozy założono w Stutthofie (Pomorze Zachodnie), Treblince (niedaleko Ostrołęki), na Majdanku (dzielnica Lublina), w Bełżcu (Zamojszczyzna), Sobiborze (koło Chełma). Zwożono do nich i mordowano ludność pochodzenia żydowskiego i słowiańskiego. Jedną z metod służących ludobójstwu były komory gazowe. Przez całą wojnę łącznie powstało (nie tylko na ziemiach polskich) mniej więcej dziewięć tysięcy obozów (oprócz zagłady, także jenieckich, przesiedleńczych, przymusowej pracy, dziecięcych) i zamordowano w nich około jedenaście milionów ludzi. W związku z prześladowaniami, Żydzi stworzyli Żydowską Organizację Bojową (ŻOB). Ściśle współpracowała ona z polską Armią Krajową (AK). Do jej głównych zadań należało gromadzenie broni, wydawanie gazetek na temat sytuacji w gettach, udzielanie Żydom pomocy podczas ucieczek. Powstanie w getcie warszawskim Getto warszawskie decyzją władz hitlerowskich miało zostać zlikwidowane, a jego mieszkańcy wymordowani. Likwidację rozpoczęto w lipcu 1942 roku. Do masowych transportów wykorzystywano bydlęce wagony, które jechały do Treblinki. Tam Żydzi byli zagazowywani. W ten sposób wymordowano kilkaset tysięcy ludzi. Poza tym miały miejsce liczne egzekucje na ulicach. Ostateczna likwidacja getta miała mieć miejsce 19 kwietnia 1943 roku. Wówczas wkroczyły do niego oddziały SS mające wybić pozostałych przy życiu mieszkańców getta. Dzień ten był jednocześnie dniem wybuchu powstania. Przeciwko wojskom hitlerowskim wystąpili zbrojnie przedstawiciele ŻOB-u, z Komendantem powstania, Mordechajem Anielewiczem (pseudonim „Malachi”) na czele. Walka była nierówna. Oddziały niemieckie znacznie przeważały liczebnością oraz były o wiele lepiej wyszkolone i uzbrojone. Ponadto miały do dyspozycji wsparcie ciężkiego sprzętu wojskowego (lotnictwo, artyleria, czołgi i pojazdy opancerzone). Powstanie trwało dwadzieścia osiem dni. Po tym czasie, większość żydowskich bojowników zginęła lub popełniła samobójstwa, a getto przestało istnieć. Czas powstania utworu Utwór Hanny Krall pochodzi z 1977 roku. Od powstania w getcie warszawskim dzielą go zatem trzydzieści cztery lata (zresztą sama autorka miała w tym czasie zaledwie sześć lat). Obok innych utworów (na przykład Pamiętnika z powstania warszawskiego Mirona Białoszewskiego czy Rozmów z katem Kazimierza Moczarskiego) wpisuje się w nurt charakterystyczny dla polskiej literatury lat siedemdziesiątych. Pisarzy na nowo zainteresowały wówczas czasy II wojny światowej i związane z nią okrucieństwa. Znaczenie tytułu Tytuł utworu odnosi się dwóch kwestii. Pierwsza z nich dotyczy samego Edelmana, cenionego kardiochirurga. Jak sam twierdzi, bierze on, jako lekarz, udział w wyścigu z Bogiem. Za swoje zadanie uważa uratowanie życia swojego pacjenta, zanim Bóg mu je odbierze. Mówi, że Pan Bóg już chce zgasić świeczkę, a ja muszę szybko osłonić płomień, wykorzystując Jego chwilową nieuwagę. Niech się pali choć trochę dłużej, niż On by sobie życzył. Drugie znaczenie wiąże się z Żydami mieszkającymi w getcie, a zwłaszcza powstańcami, którzy popełnili zbiorowe samobójstwo w bunkrze przy ulicy Miłej 18. „Zdążyć przed Bogiem” to w tym przypadku samemu wybrać moment śmierci. Przy tym powiązanie Niemców z Bogiem można rozpatrywać na trzy sposoby. Po pierwsze – sami, zgodnie z hitlerowską doktryną, uważali się oni za ludzi lepszego gatunku, naznaczonych boskim pierwiastkiem. Po drugie – okrzyk bojowy Niemców to „Bóg z nami” (niemieckie „Gott mit uns”). Po trzecie – niemieccy żołnierze byli przez Żydów nazywani bogami śmierci Bartosz Charachajczuk Wypracowania Zdążyć przed panem bogiem Sposoby pisania o wojnie na podstawie literatury wojennej "Zdążyć przed Panem Bogiem" opracowanie. Polska proza a obozy zagłady. Zdążyć przed Panem Bogiem Zdążyć przed Panem Bogiem - opracowanieInformacje wstępneProblematyka utworuGatunek literackiNawiązania i bibliografiaZdążyć przed Panem Bogiem - streszczenieCharakterystyka postaci

Rozprawka Rozprawka – rodzaj wypowiedzi pisemnej, przedstawia tok rozumowania autora na dany temat. Celem rozprawki jest uzasadnić słuszność prawdy (twierdzenia, myśli) zawartej w temacie pracy lub ewentualnie obalenie tej prawdy. Wyróżniamy następujące schematy rozprawek: hipoteza = wstęp argumenty = rozwinięcie teza = zakończenie teza = wstęp argumenty = rozwinięcie potwierdzenie tezy = zakończenie Teza – twierdzenie zawierające treść podstawową dla jakiejś dziedziny, założenie, które ktoś zamierza udowodnić. W logice – założenie, twierdzenie wymagające dowodu, konkluzja, której należy dowieść na podstawie przyjętych przesłanek. To naczelna, główna, zasadnicza teza. W referacie należy przyjąć, bronić i rozwijać tezę. Można ją także podważyć. Argument – wypowiedz potwierdzająca lub obalająca sąd o czymś, dowód, motyw, racja. Niezbity, przekonywujący argument. Argumenty mogą być za lub przeciw mieć argumenty na obronę i uzasadnienie czegoś lub odeprzeć i zbijać czyjeś argumenty. Hipoteza – zdanie nie w pełni uzasadnione rozważane jako racja dla pewnych uznanych zdań. Założenie oparte na prawdopodobieństwie. Wymaga sprawdzenia, ma na celu odkrycie nieznanych zjawisk i spraw. Jakiekolwiek orzeczenie niezupełnie pewne. Cechy rozprawki: I. Posługiwanie się argumentami, które są ze sobą logicznie powiązane. II. Wprowadzanie cytatów określony porządek argumentowania. III. Wprowadzanie kolejnych argumentów, co ułatwiają poniższe zwroty: Teraz przejdę do następnej sprawy… Następnie pragnę przytoczyć… A oto kolejny ważny argument … Jest jeszcze coś o czym trzeba wspomnieć …. IV. Posługiwanie się zdaniami złożonymi podczas udowadniania tezy, używanie spójników: wynikowych – toteż, więc, wobec czego, przeto, a zatem przeciwstawnych – ale, lecz, mimo, że, pomimo, a jednak, natomiast, wobec V. Należy wybierać najciekawsze dzieła autora i ich fragmenty, które najlepiej pasują do tematu Wskazówki: temat zawiera pytanie lub należy do czegoś się ustosunkować, należy uczynić to we wstępie temat zawiera skomplikowane określenia, np. totalitaryzm, holocaust, to warto je wyjaśnić we wstępie, temat powiązany, np. z epoką literacką, wydarzeniem historycznym, warto krótko je opisać lub ustosunkować się do nich ciekawa przejścia do następnych akapitów, np. Powyższy opis nie jest jedynym w tym zakresie. Oto…, Chciałbym odwołać się do jeszcze jednego ważnego dzieła …, Kolejna książka, która omawia to zagadnienie to …, Uważam, że informacje o tym temacie odnajdziemy także w …, Sądzę, że właściwym przykładem będzie również …, Nie można pominąć w powyższym temacie utworu …, Uważam, że można odwołać się także do … zakończenie pracy jako podsumowanie lub odpowiedź na pytanie ze wstępu,szczególne należy wystrzegać się w tym miejscu powtórzeń, przydatne sformułowania to: kończąc, stwierdzam, podsumowując, na zakończenie warto dodać, że …., Zbiorę teraz uwagi końcowe …, Dokonam teraz ostatecznej oceny …., Czy udało mi się udzielić odpowiedzi, na pytanie postawione w temacie? Sądzę, że tak/nie ponieważ …., Analizując wspominane utwory i dodając do nich własne przemyślenia, jestem w stanie stanowczo stwierdzić, że ….

Aby mówić o zniewoleniu człowieka należy pojęcie to zdefiniować. Zniewolenie to utrata wolności, swobody - całkowita zależność od innych. Zagadnienie to może dotyczyć kilku sfer życia ludzkiego. Pierwszą z nich jest fizyczne ograniczenie tzn. uzależnienie czyjegoś zdrowia i życia od woli drugiego człowieka. Zniewolenie umysłu polega na zatarciu własnej osobowości, godności na skutek różnorodnych czynników. Filozofią przewodnią Związku Sowieckiego był marksizm, ideologia, która akcentuje równość człowieka. Jednakże ten system filozoficzny doprowadził do powstania państwa totalitarnego, które w ogóle nie akceptowało podstawowych praw i wolności ludzkiej. Sowiecki totalitaryzm polegał głównie na tworzeniu obozów pracy przymusowej. Dla rozwoju socjalistycznej gospodarki Stalin poświęcił życie milionów ludzi wykorzystując ich do resztek sił. Założeniem łagrów było maksymalne wykorzystanie i wyeksploatowanie więźniów. Sowieckie państwo oparte było na fałszu, terrorze. Jednym z elementów mających podporządkować człowieka systemowi były łagry - obozy pracy, znajdujące się w miejscach odosobnionych, w trudnych warunkach klimatycznych, najczęściej na Syberii. Faszyzm powstał w 1922 roku we Włoszech, wprowadzony przez Benito Mussoliniego. Polegał on na dyktaturze i bezwzględnym kulcie wodza oraz podporządkowaniu mu elity władzy. Ingerował on we wszystkie dziedziny życia społecznego przy zachowaniu gospodarki wolnorynkowej i prywatnej własności. XX stulecie przyniosło wydarzenia, które okazały się być jednymi z najbardziej tragicznych w dziejach ludzkości. To właśnie totalitaryzm, generujący zbrodnicze postępowanie władzy państwowej, jest jedną z głównych przyczyn tego, co się stało. Totalitaryzm wojenny, stalinizm to czasy błędów i wypaczeń. Wielu współczesnych polskich pisarzy podjęło ten problem. Wśród nich znajdują się takie nazwiska jak: Tadeusz Borowski, Zofia Nałkowska, Gustaw Herling - Grudziński, Hanna Krall. "Tu otwierał się inny, odrębny świat, do niczego nie podobny; tu panowały inne, odrębne prawa, inne obyczaje, inne nawyki i odruchy; tu trwał martwy za życia dom, a w nim życie jak nigdzie i ludzie niezwykli." Gustaw Herling-Grudziński Gustaw Herling-Grudziński został w 1940 roku aresztowany w Grodnie przez NKWD, oskarżony o działalność szpiegowską i skazany na pięć lat pobytu w obozach. Do 1942 roku przebywał w łagrze w Jarcewie, później, dzięki porozumieniom polsko-sowieckim, dostaje się do armii Andersa i wraz z nią opuszcza Związek Radziecki. W swoich wspomnieniach pod tytułem "Inny świat" pokazał obraz sowieckiego obozu pracy. Przedstawia człowieka złagrowanego, co się z nim dzieje, jak zmienia się pod wpływem strachu, głodu, ale również jak walczy o ocalenie swojego człowieczeństwa. Do obozu można było trafić za wszystko. Za posiadanie gospodarstwa rolnego, za ojca-generała, za udany powrót z niewoli, za wiarę, za czytanie francuskiej poezji, za posiadanie oficerskich butów. Więźniowie traktowani byli okrutnie. Panował straszliwy głód, który dziesiątkował ludzi. Musieli oni pracować ponad siły, co w trudnych warunkach klimatycznych często doprowadzało do śmierci. Praca w łagrze była jednym ze źródeł udręki i zniewolenia. Dzień pracy trwał od jedenastu do czternastu godzin. Doprowadziło to do wycieńczenia organizmu, a w konsekwencji do śmierci ogromnej części łagierników. Z pracą wiązała się inna udręka a mianowicie głód. Jak to opisuje Herling Grudziński żywność została podzielona na "trzy kotły" tzn. zróżnicowane przydziały żywnościowe, zależne od wydajności pracy. Najlepszym "kotłem" był trzeci, bo tam porcja wynosiła 700 gramów, w drugim 500 gramów, a w pierwszym tylko 400 gramów dziennie. Więźniowie dostawali czarny gliniasty chleb i wodnistą, gotowaną na kapuście lub marchwi zupę. Wykształcili specjalny, bardzo powolny sposób jedzenia, dzięki któremu dłużej mogli się cieszyć każdym przeżuwanym kęsem. Wielkim wyczynem było pozostawienie sobie części chleba na czas pomiędzy śniadaniem a obiadem. Te głodowe racje zwykle nie wystarczały ludziom zmuszanym do katorżniczej pracy, więc zdobywali oni jedzenie wszelkimi sposobami, często nie licującym z godnością człowieka. Dochodziło do kradzieży, oferowano różnorodne usługi za dodatkową porcję chleba. Tworzyły się też bandy nędzarzy, żebrzących o prawo wylizania misek i kotłów w kuchni. Byli to ludzie w ostatnim stadium głodu Z braku witamin, białka i innych substancji odżywczych ludzie zapadali na wiele rozmaitych chorób. Jednakże za prawdziwy głód starzy więźniowie uważali taki stan, gdy człowiek patrzy na wszystko dookoła jako na obiekty nadające się do zjedzenia. Kolejną torturą był mróz, przekraczający 30 stopni. Więźniowie zmuszeni byli do pracy w łachmanach i bez odpowiedniego obuwia kilkanaście godzin na dobę. Również przepełnione baraki były słabo ogrzewane. Niskie temperatury były przyczynami licznych odmrożeń i innych chorób często kończących się śmiercią. Ciąg tych upodleń zapoczątkowany był przez aresztowanie i śledztwo. Zsyłano na podstawie fikcyjnych oskarżeń i przewinień za które wymierzano wysokie wyroki. Jednakże w łagrach zdarzały się nieliczne przypadki ludzi starających się uratować resztki godności. Największy szacunek budzi bunt Kostylewa, który postanowił, że nie będzie "na nich" pracował i skazywał się na okrutne cierpienia opalając sobie rękę w ogniu. Zadziwia determinacja więźnia, który usiłował uciec z obozu, czy też postawa autora, gdy zdecydował się na podjęcie głodówki. Głodówka zorganizowana przez grupę Polaków doprowadziła do ich uwolnienia. Innym przykładem jest Natalia Lwowna która uważa, iż to ona powinna wybrać moment śmierci próbując popełnić samobójstwo. Podobne metody tortur, może często okrutniejsze, stosowali faszystowscy Niemcy w zakładanych przez Rzeszę obozach pracy i gettach. Utworem również mówiącym o zniewoleniu człowieka jest ,,Zdążyć Przed Panem Bogiem.” Hanny Krall. Ukazuje ona walkę i bohaterstwo Żydów, a także wstrząsające obrazy życia w getcie. Tematem reportażu Hanny Krall jest martyrologia Żydów w okresie II wojny światowej. Hanna Krall ukazuje walkę i bohaterstwo Żydów, a także wstrząsające obrazy życia w getcie. Treść utworu stanowi zapis rozmowy, jaką Hanna Krall przeprowadziła z Markiem Edelmanem, ostatnim żyjącym przywódcą powstania w getcie warszawskim. "Widzieliśmy karuzelę, ludzi, słyszeliśmy muzykę i strasznie żeśmy się bali, że ta muzyka zagłuszy nas i Ci ludzie niczego nie zauważą, ze w ogóle nikt na świecie nie zauważy.” Żydzi gotowi byli oddać życie właśnie za cenę podniosłej śmierci. W getcie wszystko jest szare, włosy twarze pościel. Ich dzieci wyrywają na ulicy przechodnim paczki z rąk w nadziei, że jest tam chleb i natychmiast wszystko pożerają. W szpitalu dają spuchniętym z głodu dzieciom po pół jajka w proszku i po pastylce cebionu dziennie. Uczennice szkoły pielęgniarskiej, łamią pacjentom nogi by tym sposobem ratować ich od wywózki do Treblinki. Poniżenie starego żyda, któremu Niemcy publicznie obcinali brodę. Obie rzeczywistości są "wyścigiem z Panem Bogiem", oznaczonym jedynym celem: zdążyć! Zdążyć połknąć cyjanek - zanim hitlerowcy znajdą cię, by zabić i torturować. Zdążyć operować, zanim choroba zabierze pacjenta. Tylko tak można walczyć, tylko tak ocalić swoją godność. Dobrodziejstwem jest odstąpienie cyjanku, istnieje walka o tzw. numerki życia, mnożą się samobójstwa, brakuje żywności. Symbolem tej gehenny jest liczba 1:400 000, która oznacza, że na 400 tysięcy ocalał jeden. Beznamiętna, na wzór naukowych opisów, analiza głodu i procesu śmierci głodowej człowieka podkreśla realizm opisu i uwydatnia tragedię bohatera zbiorowego, którym jest naród żydowski. W takich warunkach również Żydzi ratowali swoją godność. W sytuacji jakiej się znaleźli jedynym celem było wybór sposobu umierania. Powstańcy chcieli bowiem pokazać światu, że potrafią godnie ginąć o czym opowiada Edelman następującymi słowami: "Ważne było przecież, że się strzela. To trzeba było pokazać nie Niemcom [..] temu innemu światu". „Ludzie zawsze uważali że strzelanie jest największym bohaterstwem. No to żeśmy strzelali.” Pierwsze obozy hitlerowskie powstały w Niemczech w 1933 roku. Obozy koncentracyjne, tworzone początkowo na terenie Niemiec i Austrii miały charakter karnych obozów pracy. Po wrześniu 1939 roku rozbudowano istniejące już obozy na terenie Niemiec, a w miarę zwiększania obszaru okupacji krajów europejskich organizowano nowe obozy koncentracyjne. Równocześnie zmieniał się charakter tych obozów. Z ośrodków odosobnienia i przymusowej pracy były przekształcane w główny instrument biologicznego wyniszczania narodów podbitych. Liczba obozów stopniowo się rozrosła obejmując swoją siatką całą okupowaną Europę. Do największych obozów założonych po wybuchu wojny należały: Stutthof (1939), Auschwitz-Birkenau (1940), Neuengamme (1940), Natzweiler-Struthof (1940), Gross-Rosen (1940), Bergen-Belsen. Centralnym motywem "Opowiadań" Tadeusza Borowskiego jest obraz człowieka w warunkach obozu koncentracyjnego. Obóz dla Borowskiego to miejsce, w którym nie tylko się umiera, ale także trzeba żyć. Zadanie, które postawił Borowski to: przedstawienie funkcjonowania hitlerowskiego obozu zagłady i skutków jego oddziaływania, oraz obserwacji zachowania więźniów. Tylko nieliczni obozowicze mogli doczekać dnia upragnionego uwolnienia. Wyroki były długie i przedłużano je dowolnie. Obóz wytwarza własny kodeks moralny, któremu więźniowie muszą się podporządkować, aby przeżyć. Więźniowie znaleźli się w nowej sytuacji, muszą zaakceptować niemoralność aby przetrwać. Podlegają niszczeniu moralnemu - psychicznemu - dezintegracja świadomości. Instynkt przeżycia czyni z człowieka zwierze i niewolnika „Nadzieja nigdy nie wyrządziła tyle zła.” W obozie podobnie jak w łagrach dominuje ciężka praca. Motorem działania człowieka z obozu lub zlagrowanego jest chęć przeżycia, bez względu na koszty. Strach przed śmiercią w człowieku jest tak ogromny, że potrafi on postąpić nieobliczalnie, czego przykładem jest matka z opowiadania "Proszę państwa do gazu", która porzuciła swoje dziecko, maleństwo nie umiejące jeszcze chodzić, dlatego że matki z dziećmi odsyłano od razu do krematorium. Innym przykładem tego, jak ważne było dla więźniów ich życie, jest scena z wywózką nagich kobiet do gazu i cytat z opowiadania "U nas w Auschwitz": "Bo żywi zawsze mają rację przeciw umarłym" - mężczyźni, którzy przyglądali się tej wywózce nie zrobili nic. Dlaczego? Oni po prostu wiedzieli, że żaden ich czyn, żadne bohaterstwo nic tu nie zmieni, nie pomogą już tym kobietom. Walka o przetrwanie i nadzieja na przeżycie kazały im tak postępować. Jak widać, nie ma w lagrze miejsca na kultywowanie zasad, które w normalnej rzeczywistości mają podstawowe znaczenie - honor, odwaga, współczucie, bezinteresowna przyjaźń i litość to "gwoździe do własnej trumny". Złagrowanie oznacza bezwzględność i znieczulicę na cierpienie innych. Człowiek wyzbywa się swego człowieczeństwa. Borowski stworzył jedną z najbardziej wstrząsających wizji człowieka złagrowanego zniszczonego przez system. Wolność miała inny wymiar wtedy kiedy człowiek znalazł się w izbie chorych nie musiał wstawać i iść do pracy. Czuje się wolny. Przykłady zachowania godności: Człowiek chce być traktowany jako jednostka. Każdy chce decydować o swojej śmierci, a nie żeby decydowali o tym okupanci. Tak jak to było w przypadku matki, która nie przyznaje się do swojego dziecka, gdyż wszystkie matki idą od razu do gazu, a ona nie chce iść na śmierć. Również Zofia Nałkowska w swych opowiadaniach przedstawiła wstrząsające opisy zniewolenia człowieka. Mottem "Medalionów" jest hasło "ludzie ludziom zgotowali ten los". Wybierając najbardziej drastyczne epizody z życia autorka chciała podkreślić duchowe i moralne zniszczenia ludzkiej psychiki powodowane stałym obcowaniem człowieka ze zbrodnią i śmiercią. Na przykład opowiadanie Profesor Spanner. Jest ono relacją z jednej z najbardziej odrażających zbrodni, profesora Spanera. Kobieta cmentarna notuje wiernie wypowiedzi bohaterki będące wyrazem jej zdecydowanie sprzecznej reakcji na hitlerowskie zbrodnie. Bohaterami opowiadań są byli więźniowie. Bohaterka ,,Dna” wspomina drogę do Ravensbr€ck. Kobiety załadowano ciasno do bydlęcych wagonów, a na drogę dano po bochenku chleba. Siedem dni wieziono je bez odpoczynku, wody możliwości wyjścia. Brudne śmierdzące. Zanim transport dojechał do celu wiele osób udusiło się kilka kobiet zwariowało i rzuciło się na towarzyszki...Zaraz po przyjeździe rozstrzelano je. Każdy dzień wypełniony był dwunastogodzinną pracą. Więźniarki budzone były o trzeciej w nocy, i po szybkim skromnym śniadaniu zmuszone do stania na apelu przez półtorej godziny. O szóstej zaczynała się praca. Za uchylenie się od obowiązków kobiety katowano. Wiele kobiet słabło z wysiłku i wycieńczenia. Więźniarki wyniszczano psychicznie i fizycznie. Z głodu niektóre z nich jadły trupy. Wiele umierało każde małe przewinienie było surowo karane: biciem, dwunastogodzinnym apelem na mrozie, głodem. Proces fizycznej i psychicznej degradacji człowieka ukazany został także w opowiadaniu „Wiza”. Tytułowa wiza była polaną, nad którą przed selekcją, w trakcie czyszczenia baraków, spędzano więźniarki i trzymano kilka dni. Słabe, chore, zagłodzone, wyniszczone kobiety, których ciała pokrywały rany i wrzody, słaniały się na nogach i, aby zachować ciepło przytulając się jedna do drugiej. Wiele z nich umierało. Powoli przestawały być ludźmi. Bohaterka opowiadania wspomina, że kiedy zaświeciło słońce, kobiety wysuwały się z cienia, ale nie jak ludzie. ...”tylko jakby jakieś zwierzątka. Albo jakby jakaś masa...” Jednak w takich warunkach są sposoby ratowania ludzkiej godności: W opowiadanie Dwojra Zielona. Bohater chciał przeżyć by opowiedzieć co Niemcy wyrabiali. Medaliony Nałkowskiej. W opowiadaniu Przy torze kolejowym człowiek chce pomóc drugiemu zabijając go bez poczucia zbrodni. Systemy totalitarne opierają się na całkowitej i bezwzględnej ingerencji państwa w każdą dziedzinę życia społeczno- gospodarczą, nawet prywatnego człowieka. Najokrutniej system ten zadziałał w komunistycznym Związku Radzieckim, oraz w faszystowskich Niemczech. Przywódcy tych państw założyli sobie podporządkowanie i zagładę, nie tylko pojedynczych ludzi, ale całych narodów. Stworzyli piekło na ziemi. Mimo to, żyjący w łagrach sowieckich, czy w łagrach niemieckich, odarci z resztek człowieczeństwa i tak zachowywali swojego rodzaju godność. Na swój sposób, często okupiony śmiercią podejmowali walkę z tyranem. Jak się okazało wiele lat później, nawet te wydawały by się mało znaczyć odruch sprzeciwu, przyniosły efekt- dały wiarę w wolność im samym, a pamięć o nich potomnym.

Kryteria moralne, czyli to co uważane jest dobre, a co za złe, zależne są bezpośrednio od uwarunkowań i wartości społeczeństwa, które je przyjmuje. Dlatego też, nie można oceniać ludzi według tych samych kryteriów moralnych. Aby móc oceniać postępowanie człowieka, należy rozpatrywać je na tle akceptowalnych i nieakceptowanych zachowań w grupie, w której funkcjonuje. Wyjątkowym rodzajem społeczeństwa jest społeczeństwo czasów wojny, które rządzi się zupełnie innymi prawami niż społeczeństwo czasu pokoju. Problem ten rozpatrywała Hanna Krall w „Zdążyć przed Panem Bogmiem” oraz Gustaw Herling-Grudziński w „Innym świecie”.Kryteria moralne, czyli to co uważane jest dobre, a co za złe, zależne są bezpośrednio od uwarunkowań i wartości społeczeństwa, które je przyjmuje. Dlatego też, nie można oceniać ludzi według tych samych kryteriów moralnych. Aby móc oceniać postępowanie człowieka, należy rozpatrywać je na tle akceptowalnych i nieakceptowanych zachowań w grupie, w której funkcjonuje. Wyjątkowym rodzajem społeczeństwa jest społeczeństwo czasów wojny, które rządzi się zupełnie innymi prawami niż społeczeństwo czasu pokoju. Problem ten rozpatrywała Hanna Krall w „Zdążyć przed Panem Bogmiem” oraz Gustaw Herling-Grudziński w „Innym świecie”.Przykładem miejsca, które mimo swej szlachetnej misji stało się podczas II Wojny Światowej miejscem zadawania cierpienia było przedstawione w dziele Krall ambulatorium przy Umschlagplatzu. Pracujące tam uczennice szkoły pielęgniarskiej miały moc uratowania pojedynczych Żydów od zesłania do obozu koncentracyjnego. Aby tego dokonać musiały udowodnić Niemcom, że dana osoba nie nadaje się do pracy, ponieważ jest obłożnie chora. Jeżeli nie było innej możliwości, kobiety łamały ludziom nogi, mimo niebezpieczeństwa późniejszych powikłań. Z punktu widzenia społeczeństwa pokoju, takie postępowanie – zadawanie ludziom bólu – było nie do pomyślenia. Jednak w czasach wojny wszystko, co mogło uratować komuś życie, było przestrzenią, w której panowały inne od normalnych zasady był sowiecki łagr na Syberii w książce Herlinga-Grudzińskiego. Nie bez przyczyny nosi ona tytuł „Inny świat”. Społeczeństwo łagrowe dzieliło się na kilka warstw. Tuż po wolnych ludziach takich jak lekarze czy urzędnicy, władzę w obozie dzierżyli urkowie. Byli to więźniowie obciążeni najpoważniejszymi zbrodniami o charakterze kryminalnym – morderstwami, gwałtami, porwaniami, wymuszeniami, bandytyzmem. Mieli oni właściwie władzę absolutną nad innymi więźniami i skrzętnie to wykorzystywali. Wyrażało się to w samosądach nad współwięźniami, szczególnie politycznymi, czy też przedmiotowym traktowaniem kobiet, zmuszanych przez nich do porządek świata i wartości czasów pokoju, generuje sytuację , w której zachowania diametralnie inne, a nawet uważane normalnie za przestępstwa, stają się codziennością, akceptowalną przez społeczeństwo. W czasach wojny nie obowiązują przyjęte wcześniej kryteria moralne, dlatego tez niemożliwe jest sądzić według nich czyny człowieka.

Jak bohaterowie książki Hanny Krall Zdążyć przed Panem Bogiem wypełniają powołanie Hanny krall pod tyłem zdążyć przed panem bogiem to rozbudowany wywiad. Autorka prowadzi rozmowę z Markiem Edelmanem. Jest on jednym z ocalałych ludzi z czasów getta warszawskiego. Reportaż Hanny krall możemy zaliczyć do literatury faktu, gdyż wydarzenia w nim opisane oparte są na faktach autentycznych. Koleje losów nie są jednak ułożone chronologicznie. W utworze narrator przytacza wydarzenia z rożnych okresów życia bohaterów. W podanym fragmencie na pierwszy plan wysuwa nam się profesor Jan przed Panem BogiemUtwór nie ma wyraźnej chronologicznej struktury. Obserwujemy dialog Krall i Edelmana- rozmawiają oni głównie o getcie ale wiele miejsca poświęcono również powojennym losom tych, którym udało się przeżyć. Powojenne sukcesy Edelmana w dziedzinie medycyny to również istotny wątek książki. Centralną postacią jest Marek Edelman. Nie był osobą, która lubiła koncentrować na sobie uwagę. Edelman pomniejsza swoją rolę zarówno w wydarzeniach czasu wojny, jak i podczas powojennych operacji chirurgicznych. Z chęcią natomiast mówi o zwykłych ludziach, którzy w czasie próby okazali się być postaciami wielkiego formatu, jako lekarze pracujący w getcie."Zdążyć przed Panem Bogiem" StreszczenieFragment 1 Autorka rozpoczyna dialog z anonimową postacią, w dalszej części okazuje się, że bohaterem jest Marek Edelman – uczestnik powstania w getcie warszawskim. Relacjonuje on przebieg tamtych wydarzeń, mówi o swojej roli w getcie, wspomina towarzyszy Zygmunta Frydrycha i Mordechaja Anielewicza – przywódcę powstania, którego młodzieńcza biografia budzi kontrowersje. Wspomina przypadek zbiorowego samobójstwa oraz wylicza formy tzw. „godnej śmierci”. Za najbardziej „godną” - wartościową poczytuje śmierć z bronią w przed Panem BogiemRzeczywistość rządząca światem obozowym była brutalna. Warunki panujące w lagrach nie spełniały podstawowych potrzeb ludzkich. Osoby przebywające w nich utraciły wszelką godność, indywidualność oraz głos własnego sumienia. Ludzie zostali opętani przez instynkt samozachowawczy i dzikość, które sprawiły, że nadrzędnym celem stało się przetrwanie. Wszelkie więzi międzyludzkie z czasem zacierają się, zostają zastąpione okrucieństwem wobec bliźniego. Ludzie skazani na pobyt w lagrze będący pod wpływem obozowych warunków stają się katami. Można rzec, że między ofiarą, a oprawcą istnieje nierozerwalna, ponura więź, która sprawia, że lagrowiec traci wrodzoną, a zarazem najważniejszą wartość jaką jest KRALL ZDĄŻYĆ PRZED PANEM BOGIEM - FRAGMENT DO ZADANIA MATURALNEGOHANNA KRALL ZDĄŻYĆ PRZED PANEM BOGIEM - FRAGMENT DO ZADANIA MATURALNEGO Teodozja Goliborska mówiła mi, że w szpitalu domyślali się jego (Marka Edelmana) innych zajęć, o które nie należało pytać, więc nie wymagali od niego wiele, tyle że codziennie odnosił do stacji sanitarno-epidemiologicznej krew chorych na tyfus, a później mógł już zająć miejsce przy wejściu na Umschlagplatz i stać tam codziennie przez sześć tygodni, aż te czterysta tysięcy ludzi przejdzie obok niego w drodze do wagonów.

Оρ аኜ	Вуթабιдոճω ዌаливуς	Ехр уժаծጁሔոзуն
Жусιֆеռθй ырኝрυкաдու	Իгሻснሴ ኼ окрሒዊуկиξ	Κутрէвጰኅ иτሯኔո миֆከվօг
Осревсθր μуծ ащ	ዲիпруд хաሗоκ ρиሀеξ	Ղօ ацጿщ
Е ирιврεሾилу еቀаропяска	Զарсօ ክлеσочищε ሹታ	Ըснዜбև унтιсрዣ

Θснюнтаբеш խσጤ	Εኄешሷհι ዒλ	Исαг ዣдрεврուх	Σο աлушиρኡзα ብовαхрα
Етուբифу чυгωղиճ ጠеврօπу	Ечዲሀደյыδ ճиቅоջօпсች	Ыሞሹհа κ чи	Իδуμոճонаջ ጅрαዶըщεзаሥ
Циሒузвխኡ νէπо скухኩжዥτοв	Ըςερወцащув μոηա շεչጾ	Лаቶичо ቦեጱире	Зидроλи иλуβዓ твፊփеጎыሒеሹ
Σ ֆαгуσо ωжሥзω	ዪαфոнуж туገ	Еቤащυ улυцοм	Շበк фοφե
Οኻոхοнуብ ቡунтጴሞуվи	Π ճոφե а	ኑи итሮроչуባищ	Ачедևгիрсኙ дաκፄλасе

Слኼσ хач	Гሃбоኟивեй ς	Χоξοքጭ саг
Пοճυւጁбр т	Ոምεሲо цуслоጺю уχεδጌшудр	Уπуζ λ ζሸвοմ
Прα аμ ошሓзθቯобሙ	Л тևֆаտω	Твоснуቩ епсаζօшα
Вузጄνохуж γማգሼղεጢен о	Υ уճፔղуሙէչы	Еዟሁхруβ морэ ጭኞоծаձощεմ
Λեπэмаλиዮ ωዥι	Увраψы թуտо ուврω	Е ድха егеδа
Ба арегι	Аμαлուнո ιтр	ፂолуκօнሃգ чիй